De chemie van geld! voor groep 6-8, brugklas

Metallurgisch onderzoek voor het primair en voortgezet onderwijs

Van welke metalen is een munt van 5 cent gemaakt? De munt wordt eerst schoongemaakt in cola. Daarna zien ze er weer uit als nieuw. Aan de hand van de kleur van de munt kan je al een beetje zien van welk metaal de munt (niet) is gemaakt. Door de munt op te lossen in azijn of ammonia ontstaan er mooie gekleurde oplossingen. De kleur van de oplossing verraadt de aanwezigheid van koper, ijzer, nikkel, zilver of goud. Alle waarnemingen worden opgeschreven in een labverslag en met behulp van een tabel worden de metalen geïdentificeerd. Het resultaat controleren de kinderen met een magneet. Maar klopt het wel of moet er nog meer onderzoek gedaan worden?

Locatie

• Hemlab, Barndegat 8, 1505 HN Zaandam   
  Uitstekend te bereiken met het ov, auto en fiets.
• In de eigen klas op school
• Op een andere locatie

Tarieven op het Hemlab
90 min. € 11,50 per deelnemer*
20% korting voor de 2e workshop op dezelfde dag.
Prijzen inclusief 9% btw

Tarieven op school onder schooltijd
60 min. € 10,20 per deelnemer* (binnenvallen en aan de slag)
90 min. € 14,50 per deelnemer*
Transportkosten €0,53 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag.
Vrijgesteld van btw onder schooltijd.

Tarieven een andere locatie of na schooltijd
60 min. € 12,30 per deelnemer* (binnenvallen en aan de slag)
90 min. € 17,50 per deelnemer*
Transportkosten € 0,64 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Inclusief 21% btw

* Bij minder dan 22 deelnemers, worden er 22 deelnemers in rekening gebracht.
Zoek in de kalender een datum uit om het Hemlab te bezoeken.

Vragen?
Neem contact op via:
e-mail info@hemlab.nl
whatsapp 06-17165114
Geert de Boer 06-17165114
Marie-Claire Vugts 06-52484935

Veiligheid

Alle leerlingen en begeleiders dragen witte jassen. Voorafgaand aan het Lab krijgen de leerlingen instructies hoe ze veilig moeten werken.

Kerndoelen
Nederlands > Schriftelijk onderwijs: 4, 9
Rekenen/Wiskunde > Getallen en bewerkingen: 33
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Natuur en techniek: 44

Werkvorm
Het onderzoek wordt door de leerlingen in tweetallen uitvoeren. Bij een oneven aantal leerlingen werkt één leerling alleen.

Voor wie
primair onderwijs groep 6, 7, 8
voortgezet onderwijs klas 1

Duur
90 minuten

Technieken en vaardigheden

• Zelfstandig werken vanaf een werkblad
• Systematisch en netjes werken
• waarnemen en interpreteren
• Tabellen aflezen
• Conclusie trekken

HET ONDERZOEK
De leerlingen gaan op zoek naar het antwoord van de onderzoeksvraag Uit welk metaal is een munt van 5 cent gemaakt? Het onderzoek richt zich op het identificeren van metalen op basis van natuurkundige eigenschappen (metaalkleur, magnetisme) en chemische eigenschappen (oplosbaarheid, kleur van metaalzouten).

Voorbereiding
Het onderzoek start met schoonmaken van munten in cola.

Vastlegging
De leerlingen houden tijdens het onderzoek een labverslag bij.

Uitvoering onderzoek
De metaalkleur van de schoongemaakte munt wordt opgezocht in metaaltabel om het metaal te kunnen bepalen.
Hierna wordt de munt een beetje opgelost in azijn en in ammonia. De kleur van de oplossing wordt opgezocht in de metaaltabel om het metaal te kunnen bepalen.

Conclusie
Aan de hand van de resultaten wordt een conclusie getrokken over van de samenstelling van de munt.

Controle experiment
Met behulp van een magneet wordt de samenstelling van de munt gecontroleerd.

Vervolgonderzoek
Als de de conclusie en controle experiment niet met elkaar overeenkomen, wordt het onderzoek uitgebreid door een deel van de munt af te vijlen en het onderzoek te herhalen om daarna een nieuwe conclusie over de samenstelling van de munt te kunnen trekken.

Discussie
De workshop wordt afgesloten met een discussie met de groep over de reden van de samenstelling van de munt.