Auteur: Geert de Boer

De chemie van geld! voor groep 6-8, brugklas

Geplaatst op door

Metallurgisch onderzoek voor het primair en voortgezet onderwijs

Aanvraag workshop op het Hemlab
Aanvraag workshop op locatie

Van welke metalen is een munt van 5 cent gemaakt? De munt wordt eerst schoongemaakt in cola. Daarna zien ze er weer uit als nieuw. Aan de hand van de kleur van de munt kan je al een beetje zien van welk metaal de munt (niet) is gemaakt. Door de munt op te lossen in azijn of ammonia ontstaan er mooie gekleurde oplossingen. De kleur van de oplossing verraadt de aanwezigheid van koper, ijzer, nikkel, zilver of goud. Alle waarnemingen worden opgeschreven in een labverslag en met behulp van een tabel worden de metalen geïdentificeerd. Het resultaat controleren de kinderen met een magneet. Maar klopt het wel of moet er nog meer onderzoek gedaan worden?

Locatie

  • Hemlab, Barndegat 8, 1505 HN Zaandam   
    Uitstekend te bereiken met het ov, auto en fiets.
  • In de eigen klas op school
  • Op een andere locatie

Tarieven op het Hemlab
90 min. € 11,50 per deelnemer*
20% korting voor de 2e workshop op dezelfde dag.
Prijzen inclusief 9% btw

Tarieven op school onder schooltijd
60 min. € 10,20 per deelnemer* (binnenvallen en aan de slag)
90 min. € 14,50 per deelnemer*
Transportkosten €0,53 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag.
Vrijgesteld van btw onder schooltijd.

Tarieven een andere locatie of na schooltijd
60 min. € 12,30 per deelnemer* (binnenvallen en aan de slag)
90 min. € 17,50 per deelnemer*
Transportkosten € 0,64 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Inclusief 21% btw

* Bij minder dan 22 deelnemers, worden er 22 deelnemers in rekening gebracht.
Zoek in de kalender een datum uit om het Hemlab te bezoeken.

Vragen?
Neem contact op via:
e-mail info@hemlab.nl
whatsapp 06-17165114
Geert de Boer 06-17165114
Marie-Claire Vugts 06-52484935

Veiligheid

Alle leerlingen en begeleiders dragen witte jassen. Voorafgaand aan het Lab krijgen de leerlingen instructies hoe ze veilig moeten werken.

Kerndoelen
Nederlands > Schriftelijk onderwijs: 4, 9
Rekenen/Wiskunde > Getallen en bewerkingen: 33
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Natuur en techniek: 44

Werkvorm
Het onderzoek wordt door de leerlingen in tweetallen uitvoeren. Bij een oneven aantal leerlingen werkt één leerling alleen.

Voor wie
primair onderwijs groep 6, 7, 8
voortgezet onderwijs klas 1

Duur
90 minuten

Technieken en vaardigheden

  • Zelfstandig werken vanaf een werkblad
  • Systematisch en netjes werken
  • waarnemen en interpreteren
  • Tabellen aflezen
  • Conclusie trekken

HET ONDERZOEK
De leerlingen gaan op zoek naar het antwoord van de onderzoeksvraag Uit welk metaal is een munt van 5 cent gemaakt? Het onderzoek richt zich op het identificeren van metalen op basis van natuurkundige eigenschappen (metaalkleur, magnetisme) en chemische eigenschappen (oplosbaarheid, kleur van metaalzouten).

Voorbereiding
Het onderzoek start met schoonmaken van munten in cola.

Vastlegging
De leerlingen houden tijdens het onderzoek een labverslag bij.

Uitvoering onderzoek
De metaalkleur van de schoongemaakte munt wordt opgezocht in metaaltabel om het metaal te kunnen bepalen.
Hierna wordt de munt een beetje opgelost in azijn en in ammonia. De kleur van de oplossing wordt opgezocht in de metaaltabel om het metaal te kunnen bepalen.

Conclusie
Aan de hand van de resultaten wordt een conclusie getrokken over van de samenstelling van de munt.

Controle experiment
Met behulp van een magneet wordt de samenstelling van de munt gecontroleerd.

Vervolgonderzoek
Als de de conclusie en controle experiment niet met elkaar overeenkomen, wordt het onderzoek uitgebreid door een deel van de munt af te vijlen en het onderzoek te herhalen om daarna een nieuwe conclusie over de samenstelling van de munt te kunnen trekken.

Discussie
De workshop wordt afgesloten met een discussie met de groep over de reden van de samenstelling van de munt.

Lesbrief Techkwadraat Frisdrankonderzoek! (in ontwikkeling)

Geplaatst op door

Voor het bezoek op school
De leerlingen gaan het Hemlab, het Wetenschap Laboratorium voor kinderen, bezoeken om daar frisdranken te onderzoeken.

  • Samen met de leerlingen kan besproken worden wat ze graag drinken en waarom ze dat zo lekker vinden. Het is niet bedoeling dat voor het bezoek op de etiketten wordt gekeken hoeveel suiker er in de frisdranken zitten of dat er een video wordt bekeken waarin dat verteld wordt (dat kan wel na het bezoek).
  • Sommige leerlingen zijn misschien al eens op het Hemlab geweest. Zij kunnen aan de andere leerlingen vertellen hoe een bezoek aan het Hemlab werkt. Wat zijn de veiligheidsregels? Moet je speciale kleding aan? Ga je alleen werken of samen? Waarom moeten lange losse haren vast?
  • De leerlingen gaan frisdranken onderzoeken. Wie weet hoe een onderzoekt werkt?

Op het Hemlab
Tijdens het bezoek aan het Hemlab doen leerlingen een verkennend onderzoek naar de hoeveelheid suiker in frisdranken. De opdracht is om met de hele groep om 10 frisdranken te sorteren van veel suiker naar weinig suiker. De leerlingen gebruiken tijdens het onderzoek een werkboekje.
Download het: Werkboekje Techkwadraat Frisdrankonderzoek

Terug op school

  • Werkboekje §11: Wat is de volgorde van de 10 frisdranken?
    Kunnen de 10 frisdranken met de conclusies van alle leerlingen, werkboekje §8, (nog eens) op een rij gezet worden. Zet de 10 frisdranken naast elkaar. De eerste leerling leest de conclusie voor en zet de eerste 4 frisdrank op volgorde. Daarna wordt de 2e conclusie voorgelezen. Passen andere frisdranken tussen het eerste rijtje en wordt de rij langer worden? Of is er te weinig informatie om ze precies in de rij te zetten? Probeer daarna met de andere conclusies erbij.
  • Werkboekje §12: Maak een frisdranken-poster
    De leerlingen maken een onderzoeksposter of informatieposter over de frisdranken (zie werkboekje).
    Ze kunnen hierbij gebruik maken van het werkboekje §1 enquête, §6 hypothese en §8 conclusie. Ook kunnen de etiketten worden gebruikt: §13 Suiker en §14 Zoetstof.
    Download: Grote foto 10 frisdranken
  • De leerlingen kunnen zelf uitrekenen hoeveel suikerklontjes in de frisdrank zit. De leerlingen wegen eerst een suikerklont en kijk dan hoeveel suiker klontjes er in 100 ml zitten, of per verpakking of per glas. Het is handig om suikerklontjes te gebruiken die 4 gram wegen.
    Bekijk: Poster voedingscentrum
  • De leerlingen zouden een een smaaktest kunnen doen, met hele kleine glaasjes.
    Wel frisdrank smaakt het zoetst en welke het, minst?
    Kan je het verschil tussen suiker en zoetstoffen proeven?
    Kan je verschil proeven tussen verschillende soorten cola.
    Smaakt elk water het zelfde?

Video ter inspiratie na het bezoek aan het Hemlab:

De lesbrief is nog in ontwikkeling.

Techkwadraat Frisdrankonderzoek!

Geplaatst op door
Reserveren
Handleiding
Lesbrief

Techkwadraat Zaanstreek 2025-2026 voor groep 6, combinatiegroep 5/6 en 6/7

Welke frisdrank zou de meeste en de minste suiker bevatten? In het frisdrankenonderzoek gaan leerlingen een kwantitatieve onderzoek uitvoeren naar de hoeveelheid suiker in (fris)dranken. Het onderzoek start met een enquête in de groep, daarna kiezen de leerlingen 4 frisdranken om te onderzoeken, eerst oefenen ze de test, stellen een hypothese op en voeren het onderzoek uit. Tenslotte trekken de leerlingen de conclusie. De conclusie controleren de leerlingen zelf met een eindtest. Aan het eind worden alle onderzoeksresultaten bij elkaar gevoegd om alle 10 frisdranken te sorteren op veel naar weinig suiker.

In deze workshop maken de leerlingen kennis met de stappen in een STEM-onderzoek ofwel Science, Technology, Engineering en Mathematics. Het is de methode waarbij leerlingen worden gestimuleerd om te onderzoeken, ontdekken en ontwerpen binnen deze vakgebieden. Het doel is om leerlingen voor te bereiden op toekomstige studierichtingen en beroepen in de exacte wetenschappen en technologie. 

Locatie

  • Hemlab, Barndegat 8, 1505 HN Zaandam   
    Goed te bereiken met het ov, auto, fiets. En voor scholen in Poelburg lopend bereikbaar.

Deze workshop is in te plannen voor scholen in de Zaanstreek die meedoen met Techkwadraat Zaanstreek.

Reserveren

Vragen?
Neem contact op via:
e-mail techkwadraat@hemlab.nl
whatsapp 06-17165114
telefoon 06-17165114

Kerndoelen
Nederlands > Schriftelijk onderwijs: 4, 9
Rekenen/Wiskunde > Wiskundig inzicht en handelen: 24, 25
Rekenen/Wiskunde > Getallen en bewerkingen: 33
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Mens en samenleving: 34
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Natuur en techniek: 41, 42, 45

Werkvorm
Het onderzoek wordt door de leerlingen in tweetallen uitgevoerd.
Bij een oneven aantal leerlingen werkt één leerling alleen.

Voor wie
Primair onderwijs groep 6 en combinatiegroepen 6/5 en 6/7

Duur
90 minuten

Begeleiding
De workshop wordt begeleid door 2 specialisten van het Hemlab.
De leerlingen worden begeleid door de groepsleerkracht en eventueel een andere begeleider van school.

Bereikbaarheid en vervoer
Het Hemlab is bereikbaar met auto, fiets, lopend of met OV: www.hemlab.nl/bereikbaarheid
Worden de kinderen gebracht/gehaald door ouders, dan schenken we koffie en thee voor de ouders in onze wachtruimte.

Veiligheid

Alle leerlingen en begeleiders dragen witte jassen. Voorafgaand aan het Lab krijgen de leerlingen instructies hoe ze veilig moeten werken.

Technieken en vaardigheden

  • Zelfstandig werken vanaf een werkblad
  • Meten en afmeten
  • Sorteren
  • Opstellen hypothese en conclusie

HET ONDERZOEK
In het laboratorium van het Hemlab hebben we verschillende soorten frisdrank. Het is aan de leerlingen om uit te zoeken wat de volgende is van de frisdranken met de meeste suiker tot die met de minste of geen suiker. De leerlingen ontvangen een onderzoeksboekje waarin ze de resultaten en de conclusies vastleggen.

Onderzoeksvraag en enquête
Het onderzoek start met een plenair vooronderzoek. Alle leerlingen bedenken van te voren in welke frisdrank de meeste suiker zou kunnen zitten. De meningen zullen waarschijnlijk verdeeld zijn. Een reden om de leerlingen het zelf uit te laten zoeken.

Voorbereiding
Het onderzoek start met het voorbereiden en het oefenen van een test. De test is gebaseerd op de dichtheid van de verschillende frisdranken. Hoe meer suiker een bepaalde frisdrank bevat hoe hoger de dichtheid van de frisdrank is.

Om de test te oefenen maken de leerlingen eerst 2 referentievloeistoffen:  de één met weinig suiker en de ander met veel suiker.

 In een reageerbuis gaan de leerlingen laagjes maken met de referentievloeistoffen. Afhankelijk of de vloeistoffen laagjes vormen of gaan mengen kunnen ze concluderen welke van de vloeistoffen het meeste  suiker bevat.

Vastlegging
De leerlingen houden tijdens het onderzoek een labverslag bij.

Hypothese
Als de leerlingen de test goed hebben geoefend, start het werkelijk onderzoek. Alle onderzoeksteams  kiezen uit de frisdranken een aantal frisdranken en stellen een hypothese op over de suikergehalte van die frisdranken.

Uitvoering onderzoek
Daarna gaat elk onderzoeksteam  de frisdranken met elkaar vergelijken. Door nauwkeurig werken en logisch denken kan uit de resultaten de juiste volgorde worden vastgesteld.

Conclusie
Heeft een onderzoeksteam voldoende vergelijkingen gemaakt, dan stellen ze de conclusie op: Dit is de volgorde.

Controle
De conclusie kunnen de leerlingen zelf controleren door de 4 de frisdranken te stappelen in één buis. 

Data-analyse
Door alle conclusies van de leerlingen samen te voegen is het mogelijk om alle 10 de frisdranken te sorteren van veel suiker naar weinig suiker. Afhankelijk van de tijd doen de leerlingen dit op het Hemlab of in de klas.

Lesbrief

Frisdrankenonderzoek! voor groep 5-8, brugklas

Geplaatst op door

Gezondheid workshop voor het primair en voortgezet onderwijs

Aanvraag workshop op het Hemlab
Aanvraag workshop op locatie


Frisdranken zijn lekker koud, zoet en bevatten veel suiker. Welke frisdrank zou de meeste en de minste suiker bevatten? In het frisdrankenonderzoek gaan leerlingen een kwantitatieve onderzoek naar de hoeveelheid suiker in (fris)dranken uitvoeren. Het onderzoek start met een enquete in de groep, daarna kiezen de leerlingen 4 frisdranken om te onderzoeken, eerst oefenen ze de test, stellen een hypothese op en voeren het onderzoek uit. Tenslotte trekken de leerlingen de conclusie. De conclusie controleren de leerlingen zelf met een eindtest. Alle resultaten worden bij elkaar gevoegd om zo de 10 frisdranken te kunnen sorteren op een gezonde keuze.

Locatie

  • Hemlab, Barndegat 8, 1505 HN Zaandam   
    Uitstekend te bereiken met het ov, auto en fiets.
  • In de eigen klas op school
  • Op een andere locatie

Tarieven op het Hemlab
90 min. € 11,50 per deelnemer*
120 min. € 14,50 per deelnemer*
20% korting voor de 2e workshop op dezelfde dag
Prijzen inclusief 9% btw

Tarieven op school onder schooltijd
90 min. €14,50 per deelnemer*
120 min. € 18,50 per deelnemer*
Transportkosten € 0,53 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Vrijgesteld van btw onder schooltijd

Tarieven een andere locatie of na schooltijd
90 min. € 17,50 per deelnemer*
120 min. € 22,50 per deelnemer*
Transportkosten € 0,64 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Inclusief 21% btw

* Bij minder dan 22 deelnemers, worden er 22 deelnemers in rekening gebracht.
In onze kalender zie je op welke dagen je het Hemlab kan bezoeken met je groep.

Vragen?
Neem contact op via:
e-mail info@hemlab.nl
whatsapp 06-17165114
Geert de Boer 06-17165114
Marie-Claire Vugts 06-52484935

Kerndoelen
Nederlands > Schriftelijk onderwijs: 4, 9
Rekenen/Wiskunde > Wiskundig inzicht en handelen: 24, 25
Rekenen/Wiskunde > Getallen en bewerkingen: 33
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Mens en samenleving: 34
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Natuur en techniek: 41, 42, 45
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Ruimte: 49, 50

Werkvorm
Het onderzoek wordt door de leerlingen in tweetallen uitvoeren. Bij een oneven aantal leerlingen werkt één leerling alleen.

Voor wie
primair onderwijs groep 5, 6, 7, 8
voortgezet onderwijs klas 1

Duur
90 minuten, met verlenging: 120 minuten


Veiligheid

Alle leerlingen en begeleiders dragen witte jassen. Voorafgaand aan het Lab krijgen de leerlingen instructies hoe ze veilig moeten werken.

Technieken en vaardigheden

  • Zelfstandig werken vanaf een werkblad
  • Meten en afmeten
  • Sorteren
  • Opstellen hypothese en conclusie

HET ONDERZOEK
In ons laboratorium hebben we verschillende soorten frisdrank. Het is aan de leerlingen om uit te zoeken wat de volgende is van de frisdranken met de meeste suiker tot die met de minste of geen suiker. 

Onderzoeksvraag en enquête
Het onderzoek start met een plenair vooronderzoek. Alle leerlingen bedenken van te voren in welke frisdrank de meeste suiker zou kunnen zitten. De meningen zullen waarschijnlijk verdeeld zijn. Een reden om de leerlingen het zelf uit te laten zoeken.

Voorbereiding
Het onderzoek start met het voorbereiden en het oefenen van een test. De test is gebaseerd op de dichtheid van de verschillende frisdranken. Hoe meer suiker een bepaalde frisdrank bevat hoe hoger de dichtheid van de frisdrank is.

Om de test te oefenen maken de leerlingen eerst 2 referentievloeistoffen:  de één met weinig suiker en de ander met veel suiker.

 In een reageerbuis gaan de leerlingen laagjes maken met de referentievloeistoffen. Afhankelijk of de vloeistoffen laagjes vormen of gaan mengen kunnen ze concluderen welke van de vloeistoffen het meeste  suiker bevat.

Vastlegging
De leerlingen houden tijdens het onderzoek een labverslag bij.

Hypothese
Als de leerlingen de test goed hebben geoefend, start het werkelijk onderzoek. Alle onderzoeksteams  kiezen uit de frisdranken een aantal frisdranken en stellen een hypothese op over de suikergehalte van die frisdranken.

Uitvoering onderzoek
Daarna gaat elk onderzoeksteam  de frisdranken met elkaar vergelijken. Door nauwkeurig werken en logisch denken kan uit de resultaten de juiste volgorde worden vastgesteld.

Conclusie
Heeft een onderzoeksteam voldoende vergelijkingen gemaakt, dan stellen ze de conclusie op: Dit is de volgorde.

Controle
De conclusie kunnen de leerlingen zelf controleren door de 4 de frisdranken te stappelen in één buis. 

Frisdrank maken (30 min. verlenging)
De kinderen maken een priklimonade uit citroenen naar eigen receptuur. Wie maakt de lekkerste frisdrank?

Stiften slopen en kleuren mengen! voor groep 4 t/m 7

Geplaatst op door

Natuurkundige workshop voor het primair onderwijs

Aanvraag workshop op het Hemlab
Aanvraag workshop op locatie

Waar en hoe worden viltstiften gemaakt? Hoeveel kleuren inkt koopt de viltstiftenfabriek in om er 10 kleuren viltstiften te maken? De kinderen ontmengen de kleuren met een chromatografie. Daarna tellen ze hoeveel kleuren tellen de fabriek heeft gebruikt. De viltstiften met de 3 basiskleuren worden gesloopt met een tang en met spuit wordt de inkt opgevangen in reageerbuisjes. Met de inkt maken de kinderen kleuren. De mooiste kleur gaat mee naar huis/school.

Voor wie
primair onderwijs groep 4 t/m 7

Duur
90 minuten, met verlenging: 120 minuten

Locatie

  • Hemlab, Barndegat 6-8, 1505 HN Zaandam
       
    Uitstekend te bereiken met het ov, auto en fiets.
  • In de eigen klas op school
  • Op een andere locatie

Tarieven op het Hemlab
90 min. € 11,50 per deelnemer*
120 min. € 14,50 per deelnemer*
20% korting voor de 2e workshop op dezelfde dag.
Prijzen inclusief 9% btw

Tarieven op school onder schooltijd
90 min. € 14,50 per deelnemer*
120 min. € 18,50 per deelnemer*
Transportkosten € 0,53 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Vrijgesteld van btw onder schooltijd

Tarieven een andere locatie of na schooltijd
90 min. € 17,50 per deelnemer*
120 min. € 22,40 per deelnemer*
Transportkosten € 0,64 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Inclusief 21% btw

* Bij minder dan 22 deelnemers, worden er 22 deelnemers in rekening gebracht.
In onze kalender zie je op welke dagen je het Hemlab kan bezoeken met je groep.

Kerndoelen
Nederlands > Schriftelijk onderwijs: 4, 9
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Natuur en techniek: 42, 44

Werkvorm
Het kleurenlab is een workshop. De leerlingen werken samen in onderzoekersteams van 2 leerlingen.

Veiligheid

Alle leerlingen en begeleiders dragen witte jassen, bij een aantal experimenten is het verplicht om een veiligheidsbril en/of handschoenen te dragen. Voorafgaand aan het Lab krijgen de leerlingen instructies hoe ze veilig moeten werken.

Technieken en vaardigheden

  • Zelfstandig samenwerken vanaf een werkblad
  • Verslaglegging
  • Chromatografie
  • Interpreteren meetgegevens
  • Kleuren mengen
  • Knutselen (verlenging)

EXPERIMENTEN
Chromatografie
De kinderen onderzoeken hoe de kleuren van viltstiften zijn gemaakt in de fabriek door het maken door gekleurde stippen op een labverslag en op speciaal chromatografiepapier te zetten. Het chromatografiepapier wordt in water gehangen. Door het resultaat te vergelijken met het labverslag kunnen de kleuren worden geteld.

Stiften slopen
De viltstiften met de 3 basiskleuren worden gesloopt met een tang en met water en een spuit wordt de inkt opgevangen in reageerbuisjes.

Kleuren mengen
De leerlingen mengen druppelsgewijs de basiskleuren. Ze noteren op papier hoeveel druppels er nodig zijn op een kleur te maken, zodat ze de kleur zelf kunnen namaken of hoe andere leerlingen dat kunnen namaken.

Kleurentol (verlenging 30 min.)
De kinderen knutselen een kleurentol met verschillende ringen die zelf steeds met 2 basiskleuren in inkleuren. Waar worden de kleuren gemengd als de tol draait?

Vragen?
Neem contact op via:
e-mail info@hemlab.nl
whatsapp 06-17165114
Geert de Boer 06-17165114
Marie-Claire Vugts 06-52484935

Vulkanen en Aardse hitte! voor groep 4 t/m 7

Geplaatst op door

Geothermisch workshop voor het primair onderwijs

Aanvraag workshop op het Hemlab
Aanvraag workshop op locatie

In het geothermisch lab “Vulkanen en Aardse hitte“ ontdekken leerlingen door te experimenteren waarom lava oranje is en hoe je de temperatuur van lava kan meten. Hoe donker en heet zou het zijn in het midden van de aarde? Aan het begin ontdekken de leerlingen hoe vulkanen ontstaan. De leerlingen knutselen een vulkaan en in 2 potjes maken ze kleurige magma. Door een chemische reactie ontstaat er heel veel gas, waarmee de vulkanen tot  uitbarsting komen. Wist je dat er in echte vulkanen ook heel veel gassen vrijkomen? De leerlingen gaan vulkanische stenen zien en voelen. Sommige stenen zijn zo licht dat ze blijven drijven.

Voor wie
primair onderwijs groep 4 t/m 7

Duur
1 uur 45 minuten

Locatie

  • Hemlab, Barndegat 6-8, 1505 HN Zaandam
       
    Uitstekend te bereiken met het ov, auto en fiets.
  • of apart lokaal op school
  • of op locatie.

Tarieven op het Hemlab
105 min. € 13,00 per deelnemer*
20% korting voor de 2e workshop op dezelfde dag
Inclusief 9% btw

Tarieven op school onder schooltijd
105 min. € 16,70 per deelnemer*
Transportkosten € 0,53 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Vrijgesteld van btw onder schooltijd

Tarieven een andere locatie of na schooltijd
105 min. € 20,00 per deelnemer*
Transportkosten € 0,64 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Inclusief 21% btw

* Bij minder dan 22 deelnemers, worden er 22 deelnemers in rekening gebracht.
In onze kalender zie je op welke dagen je het Hemlab kan bezoeken met je groep.

Vragen?
Neem contact op via:
e-mail info@hemlab.nl
whatsapp 06-17165114
Geert de Boer 06-17165114
Marie-Claire Vugts 06-52484935

Kerndoelen
Nederlands > Schriftelijk onderwijs: 4, 9
Rekenen/Wiskunde > Wiskundig inzicht en handelen: 24, 31, 33
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Mens en samenleving: 34
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Natuur en techniek: 42, 45
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Ruimte: 49, 50

Werkvorm
Het geothermisch lab is een mengvorm tussen een workshop en een experimentencircuit. De leerlingen werken samen in onderzoekersteams van 2 leerlingen. Elk onderzoekersteam maakt een vulkaan, “magma” voor de vulkaan en voeren samen de experimenten uit in het circuit over lava en aardse hitte.

Veiligheid

Alle leerlingen en begeleiders dragen witte jassen, bij een aantal experimenten is het verplicht om een veiligheidsbril en/of handschoenen te dragen. Voorafgaand aan het Lab krijgen de leerlingen instructies hoe ze veilig moeten werken. Speciaal voor dit lab krijgen de leerlingen een instructie hoe ze veilig met een spiritusbrander en vuur kunnen werken.

Technieken en vaardigheden

  • Zelfstandig werken vanaf een werkblad
  • Knutselen
  • Schilderen
  • Meten en afmeten
  • Werken met vuur
  • Werken met tabellen

EXPERIMENTEN
Vulkaan en vulkaanuitbarsting
De groepjes leerlingen maken samen een vulkaan van papier en verf. De leerlingen maken een 2- componenten-‘magma’, waarmee ze aan het eind van het geothermische lab hun vulkaan laten uitbarsten.

De kleur van lava
Met een ijzerdraadje en vuur ontdekken de leerlingen waarom lava oranje is. Wat zegt de kleur van lava en het hete metaal over de temperatuur.

De kleur van hitte
De leerlingen kunnen hitte voelen en meten en zien hoe donker of licht het is in het binnenste van de aarde.

Het midden van de aarde is van ijzer
De leerlingen maken een kleine wereldbol en ontdekken zo dat de aarde is opgebouwd uit een ijzeren kern, een mantel van steen en dat de aardkorst heel dun is.

Smelten en stollen
De leerlingen laten kokosvet met steentjes smelten en stollen in een reageerbuis en ontdekken zo waarom de aardkern van ijzer is en de zeeën aan de buitenzijde van aarde voorkomen.

Wat gebeurt er bij wrijving
In de aarde schuren en wrijven gesteenten langs elkaar. Wordt het dan kouder of warmer. De leerlingen meten het zelf in een eenvoudig, maar leuk experiment.

Stenenexpositie
Er is een expositie van vulkanische bommen en stenen. De stenen mogen natuurlijk gevoeld en opgepakt worden. In een bak water ontdekken ze dat sommige stenen kunnen blijven drijven.

22, 29 JUN & 6 JUL: Elektromagnetische straling! Proefjes in het Hemlab (7+)

Geplaatst op door


Reserveren
Wat is de overeenkomst tussen de zon, een kachel, een magnetron en een mens?  Het geeft allemaal elektromagnetische straling af. Maar wat is dat precies en kan je het ook zelf maken? Dat ontdek je op het Hemlab en de rare dingen ervan. Je maakt regenboogpapier en met plakband maak je met gepolariseerd licht de mooiste kleuren. En waarom reist licht in glas veel minder snel?

Elektromagnetische straling! (7+) in het Hemlab
Zaterdag 22 juni 2019: 15.00-16.30 uur
Zaterdag 29 juni 2019: 15.00-16.30 uur
Zaterdag 6 juli 2019: 15.00-16.30 uur
Kind ca. 7-13 jaar: € 8,00 / volwassene: € 5,50
Reserveren: www.hemlab.nl/reserveren 
Betalen online, contant, pinnen of met cadeaubon of strippenkaart
HEMLAB, Zuideinde 74-100, Koog aan de Zaan
Reserveren    
Vrienden en vriendinnen meenemen naar het Hemlab is nog leuker.

15 JUL: Pixillatie met Niels Otten! (8-16j) Vakantie in het Hemlab

Geplaatst op door


Reserveren 
Foto voor foto maak je samen met Niels Otten van Lekker Relevant een stop-motion film, een animatie waarin jullie zelf meespelen.  Samen bedenken jullie het script waar in iedereen kan vliegen, schaatsen, racen, zwemmen of andere gekke dingen doen. Alles is mogelijk binnen deze stop-motion en zo leer je ondertussen alles van deze techniek. Bij mooi weer gaan we lekker buiten aan de slag en als het regent werken we binnen. Achteraf wordt jullie filmpje naar alle deelnemers opgestuurd.

Pixillatie met Niels Otten! (8-16j) Vakantie in het Hemlab
Maandag 15 juli 2019: 10.30-12.00 uur
Maandag 15 juli 2019: 13.00-14.30 uur
Kind 8-16 jaar: € 10,00 / strip of bon € 2,00 toeslag
Volw: € 5,50 / kinderen kunnen zonder ouder of volwassene meedoen
Reserveren: www.hemlab.nl/reserveren 
Betalen online, contant, pinnen of met cadeaubon of strippenkaart
HEMLAB, Zuideinde 74-100, Koog aan de Zaan
Reserveren    

16 JUL: De Geheimzinnige Spaarpot! (7+) Timmeren in het Hemlab

Geplaatst op door


Reserveren 
Je gaat zelf een machine timmeren om geld mee te verdienen. Als je een munt neerlegt pakt een hand het automatisch af. Hoe dat kan, is geheim, maar straks van jou! Onder leiding van mechanisch-specialist Ellen Laming.

De Geheimzinnige Spaarpot ! Timmerlab in het Hemlab
Dinsdag 16 juli 2019 10.30-12.00 uur
Kind ca. 7-13 jaar: € 8,00
Volw: € 5,50 / kinderen kunnen zonder ouder/volwassene meedoen
Reserveren: www.hemlab.nl/reserveren 
Betalen online, contant, pinnen of met cadeaubon of strippenkaart
HEMLAB, Zuideinde 74-100, Koog aan de Zaan
Reserveren    

19 AUG: Vloggen! (8-16j) Vakantie in het Hemlab

Geplaatst op door


Reserveren 
Altijd al willen vloggen? Zie jij het wel zitten om de nieuwe Enzo Knol te worden? Hoe maak je een goede vlog? Hoe zorg je ervoor dat jouw vlog veel volgers krijgt en interessant is? In deze workshop ga je met juf Gabrielle of Niels Otten van Lekker Relevant samen vloggen. Hoe je tot een idee komt en hoe je dat idee kan filmen. Welke regels er zijn voor beeld en geluid. Tot slot leer je hoe je op je smartphone of tablet het flimpje kan bewerken. Uiteraard kijken we ook naar hoe het zit met privacy en wat je beter niet kan publiceren. Een leuke workshop vol met eigen input en ideeën!

Let op! je moet  je eigen smartphone of tablet meenemen. Installeer vooraf de gratis app Imovie, Kinemaster of Wevideo.

Vloggen! (8-16j) Vakantie in het Hemlab
Maandag 19 aug 2019: 10.30-12.00 uur
Maandag 19 aug 2019: 13.00-14.30 uur
Woensdag 21 aug 2019: 10.30-12.00 uur
Kind 8-16 jaar: € 8,00
Volw: € 5,50 / kinderen kunnen zonder ouder of volwassene meedoen
Reserveren: www.hemlab.nl/reserveren 
Betalen online, contant, pinnen of met cadeaubon of strippenkaart
HEMLAB, Zuideinde 74-100, Koog aan de Zaan
Reserveren