Tag: nso

De chemie van geld! voor groep 6-8, brugklas

Metallurgisch onderzoek voor het primair en voortgezet onderwijs

Van welke metalen is een munt van 5 cent gemaakt? De munt wordt eerst schoongemaakt in cola. Daarna zien ze er weer uit als nieuw. Aan de hand van de kleur van de munt kan je al een beetje zien van welk metaal de munt (niet) is gemaakt. Door de munt op te lossen in azijn of ammonia ontstaan er mooie gekleurde oplossingen. De kleur van de oplossing verraadt de aanwezigheid van koper, ijzer, nikkel, zilver of goud. Alle waarnemingen worden opgeschreven in een labverslag en met behulp van een tabel worden de metalen geïdentificeerd. Het resultaat controleren de kinderen met een magneet. Maar klopt het wel of moet er nog meer onderzoek gedaan worden?

Locatie

  • Hemlab, Barndegat 8, 1505 HN Zaandam   
    Uitstekend te bereiken met het ov, auto en fiets.
  • In de eigen klas op school
  • Op een andere locatie

Tarieven op het Hemlab
90 min. € 11,50 per deelnemer*
20% korting voor de 2e workshop op dezelfde dag.
Prijzen inclusief 9% btw

Tarieven op school onder schooltijd
60 min. € 10,20 per deelnemer* (binnenvallen en aan de slag)
90 min. € 14,50 per deelnemer*
Transportkosten €0,53 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag.
Vrijgesteld van btw onder schooltijd.

Tarieven een andere locatie of na schooltijd
60 min. € 12,30 per deelnemer* (binnenvallen en aan de slag)
90 min. € 17,50 per deelnemer*
Transportkosten € 0,64 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Inclusief 21% btw

* Bij minder dan 22 deelnemers, worden er 22 deelnemers in rekening gebracht.
Zoek in de kalender een datum uit om het Hemlab te bezoeken.

Vragen?
Neem contact op via:
e-mail info@hemlab.nl
whatsapp 06-17165114
Geert de Boer 06-17165114
Marie-Claire Vugts 06-52484935

Veiligheid

Alle leerlingen en begeleiders dragen witte jassen. Voorafgaand aan het Lab krijgen de leerlingen instructies hoe ze veilig moeten werken.

Kerndoelen
Nederlands > Schriftelijk onderwijs: 4, 9
Rekenen/Wiskunde > Getallen en bewerkingen: 33
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Natuur en techniek: 44

Werkvorm
Het onderzoek wordt door de leerlingen in tweetallen uitvoeren. Bij een oneven aantal leerlingen werkt één leerling alleen.

Voor wie
primair onderwijs groep 6, 7, 8
voortgezet onderwijs klas 1

Duur
90 minuten

Technieken en vaardigheden

  • Zelfstandig werken vanaf een werkblad
  • Systematisch en netjes werken
  • waarnemen en interpreteren
  • Tabellen aflezen
  • Conclusie trekken

HET ONDERZOEK
De leerlingen gaan op zoek naar het antwoord van de onderzoeksvraag Uit welk metaal is een munt van 5 cent gemaakt? Het onderzoek richt zich op het identificeren van metalen op basis van natuurkundige eigenschappen (metaalkleur, magnetisme) en chemische eigenschappen (oplosbaarheid, kleur van metaalzouten).

Voorbereiding
Het onderzoek start met schoonmaken van munten in cola.

Vastlegging
De leerlingen houden tijdens het onderzoek een labverslag bij.

Uitvoering onderzoek
De metaalkleur van de schoongemaakte munt wordt opgezocht in metaaltabel om het metaal te kunnen bepalen.
Hierna wordt de munt een beetje opgelost in azijn en in ammonia. De kleur van de oplossing wordt opgezocht in de metaaltabel om het metaal te kunnen bepalen.

Conclusie
Aan de hand van de resultaten wordt een conclusie getrokken over van de samenstelling van de munt.

Controle experiment
Met behulp van een magneet wordt de samenstelling van de munt gecontroleerd.

Vervolgonderzoek
Als de de conclusie en controle experiment niet met elkaar overeenkomen, wordt het onderzoek uitgebreid door een deel van de munt af te vijlen en het onderzoek te herhalen om daarna een nieuwe conclusie over de samenstelling van de munt te kunnen trekken.

Discussie
De workshop wordt afgesloten met een discussie met de groep over de reden van de samenstelling van de munt.

Stiften slopen en kleuren mengen! voor groep 4 t/m 7

Natuurkundige workshop voor het primair onderwijs

Waar en hoe worden viltstiften gemaakt? Hoeveel kleuren inkt koopt de viltstiftenfabriek in om er 10 kleuren viltstiften te maken? De kinderen ontmengen de kleuren met een chromatografie. Daarna tellen ze hoeveel kleuren tellen de fabriek heeft gebruikt. De viltstiften met de 3 basiskleuren worden gesloopt met een tang en met spuit wordt de inkt opgevangen in reageerbuisjes. Met de inkt maken de kinderen kleuren. De mooiste kleur gaat mee naar huis/school.

Voor wie
primair onderwijs groep 4 t/m 7

Duur
90 minuten, met verlenging: 120 minuten

Locatie

  • Hemlab, Barndegat 6-8, 1505 HN Zaandam
       
    Uitstekend te bereiken met het ov, auto en fiets.
  • In de eigen klas op school
  • Op een andere locatie

Tarieven op het Hemlab
90 min. € 11,50 per deelnemer*
120 min. € 14,50 per deelnemer*
20% korting voor de 2e workshop op dezelfde dag.
Prijzen inclusief 9% btw

Tarieven op school onder schooltijd
90 min. € 14,50 per deelnemer*
120 min. € 18,50 per deelnemer*
Transportkosten € 0,53 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Vrijgesteld van btw onder schooltijd

Tarieven een andere locatie of na schooltijd
90 min. € 17,50 per deelnemer*
120 min. € 22,40 per deelnemer*
Transportkosten € 0,64 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Inclusief 21% btw

* Bij minder dan 22 deelnemers, worden er 22 deelnemers in rekening gebracht.
In onze kalender zie je op welke dagen je het Hemlab kan bezoeken met je groep.

Kerndoelen
Nederlands > Schriftelijk onderwijs: 4, 9
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Natuur en techniek: 42, 44

Werkvorm
Het kleurenlab is een workshop. De leerlingen werken samen in onderzoekersteams van 2 leerlingen.

Veiligheid

Alle leerlingen en begeleiders dragen witte jassen, bij een aantal experimenten is het verplicht om een veiligheidsbril en/of handschoenen te dragen. Voorafgaand aan het Lab krijgen de leerlingen instructies hoe ze veilig moeten werken.

Technieken en vaardigheden

  • Zelfstandig samenwerken vanaf een werkblad
  • Verslaglegging
  • Chromatografie
  • Interpreteren meetgegevens
  • Kleuren mengen
  • Knutselen (verlenging)

EXPERIMENTEN
Chromatografie
De kinderen onderzoeken hoe de kleuren van viltstiften zijn gemaakt in de fabriek door het maken door gekleurde stippen op een labverslag en op speciaal chromatografiepapier te zetten. Het chromatografiepapier wordt in water gehangen. Door het resultaat te vergelijken met het labverslag kunnen de kleuren worden geteld.

Stiften slopen
De viltstiften met de 3 basiskleuren worden gesloopt met een tang en met water en een spuit wordt de inkt opgevangen in reageerbuisjes.

Kleuren mengen
De leerlingen mengen druppelsgewijs de basiskleuren. Ze noteren op papier hoeveel druppels er nodig zijn op een kleur te maken, zodat ze de kleur zelf kunnen namaken of hoe andere leerlingen dat kunnen namaken.

Kleurentol (verlenging 30 min.)
De kinderen knutselen een kleurentol met verschillende ringen die zelf steeds met 2 basiskleuren in inkleuren. Waar worden de kleuren gemengd als de tol draait?

Vragen?
Neem contact op via:
e-mail info@hemlab.nl
whatsapp 06-17165114
Geert de Boer 06-17165114
Marie-Claire Vugts 06-52484935

Vulkanen en Aardse hitte! voor groep 4 t/m 7

Geothermisch workshop voor het primair onderwijs

In het geothermisch lab “Vulkanen en Aardse hitte“ ontdekken leerlingen door te experimenteren waarom lava oranje is en hoe je de temperatuur van lava kan meten. Hoe donker en heet zou het zijn in het midden van de aarde? Aan het begin ontdekken de leerlingen hoe vulkanen ontstaan. De leerlingen knutselen een vulkaan en in 2 potjes maken ze kleurige magma. Door een chemische reactie ontstaat er heel veel gas, waarmee de vulkanen tot  uitbarsting komen. Wist je dat er in echte vulkanen ook heel veel gassen vrijkomen? De leerlingen gaan vulkanische stenen zien en voelen. Sommige stenen zijn zo licht dat ze blijven drijven.

Voor wie
primair onderwijs groep 4 t/m 7

Duur
1 uur 45 minuten

Locatie

  • Hemlab, Barndegat 6-8, 1505 HN Zaandam
       
    Uitstekend te bereiken met het ov, auto en fiets.
  • of apart lokaal op school
  • of op locatie.

Tarieven op het Hemlab
105 min. € 13,00 per deelnemer*
20% korting voor de 2e workshop op dezelfde dag
Inclusief 9% btw

Tarieven op school onder schooltijd
105 min. € 16,70 per deelnemer*
Transportkosten € 0,53 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Vrijgesteld van btw onder schooltijd

Tarieven een andere locatie of na schooltijd
105 min. € 20,00 per deelnemer*
Transportkosten € 0,64 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Inclusief 21% btw

* Bij minder dan 22 deelnemers, worden er 22 deelnemers in rekening gebracht.
In onze kalender zie je op welke dagen je het Hemlab kan bezoeken met je groep.

Vragen?
Neem contact op via:
e-mail info@hemlab.nl
whatsapp 06-17165114
Geert de Boer 06-17165114
Marie-Claire Vugts 06-52484935

Kerndoelen
Nederlands > Schriftelijk onderwijs: 4, 9
Rekenen/Wiskunde > Wiskundig inzicht en handelen: 24, 31, 33
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Mens en samenleving: 34
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Natuur en techniek: 42, 45
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Ruimte: 49, 50

Werkvorm
Het geothermisch lab is een mengvorm tussen een workshop en een experimentencircuit. De leerlingen werken samen in onderzoekersteams van 2 leerlingen. Elk onderzoekersteam maakt een vulkaan, “magma” voor de vulkaan en voeren samen de experimenten uit in het circuit over lava en aardse hitte.

Veiligheid

Alle leerlingen en begeleiders dragen witte jassen, bij een aantal experimenten is het verplicht om een veiligheidsbril en/of handschoenen te dragen. Voorafgaand aan het Lab krijgen de leerlingen instructies hoe ze veilig moeten werken. Speciaal voor dit lab krijgen de leerlingen een instructie hoe ze veilig met een spiritusbrander en vuur kunnen werken.

Technieken en vaardigheden

  • Zelfstandig werken vanaf een werkblad
  • Knutselen
  • Schilderen
  • Meten en afmeten
  • Werken met vuur
  • Werken met tabellen

EXPERIMENTEN
Vulkaan en vulkaanuitbarsting
De groepjes leerlingen maken samen een vulkaan van papier en verf. De leerlingen maken een 2- componenten-‘magma’, waarmee ze aan het eind van het geothermische lab hun vulkaan laten uitbarsten.

De kleur van lava
Met een ijzerdraadje en vuur ontdekken de leerlingen waarom lava oranje is. Wat zegt de kleur van lava en het hete metaal over de temperatuur.

De kleur van hitte
De leerlingen kunnen hitte voelen en meten en zien hoe donker of licht het is in het binnenste van de aarde.

Het midden van de aarde is van ijzer
De leerlingen maken een kleine wereldbol en ontdekken zo dat de aarde is opgebouwd uit een ijzeren kern, een mantel van steen en dat de aardkorst heel dun is.

Smelten en stollen
De leerlingen laten kokosvet met steentjes smelten en stollen in een reageerbuis en ontdekken zo waarom de aardkern van ijzer is en de zeeën aan de buitenzijde van aarde voorkomen.

Wat gebeurt er bij wrijving
In de aarde schuren en wrijven gesteenten langs elkaar. Wordt het dan kouder of warmer. De leerlingen meten het zelf in een eenvoudig, maar leuk experiment.

Stenenexpositie
Er is een expositie van vulkanische bommen en stenen. De stenen mogen natuurlijk gevoeld en opgepakt worden. In een bak water ontdekken ze dat sommige stenen kunnen blijven drijven.