Tag: chemie

De chemie van geld! voor groep 6-8, brugklas

Metallurgisch onderzoek voor het primair en voortgezet onderwijs

Van welke metalen is een munt van 5 cent gemaakt? De munt wordt eerst schoongemaakt in cola. Daarna zien ze er weer uit als nieuw. Aan de hand van de kleur van de munt kan je al een beetje zien van welk metaal de munt (niet) is gemaakt. Door de munt op te lossen in azijn of ammonia ontstaan er mooie gekleurde oplossingen. De kleur van de oplossing verraadt de aanwezigheid van koper, ijzer, nikkel, zilver of goud. Alle waarnemingen worden opgeschreven in een labverslag en met behulp van een tabel worden de metalen geïdentificeerd. Het resultaat controleren de kinderen met een magneet. Maar klopt het wel of moet er nog meer onderzoek gedaan worden?

Locatie

  • Hemlab, Barndegat 8, 1505 HN Zaandam   
    Uitstekend te bereiken met het ov, auto en fiets.
  • In de eigen klas op school
  • Op een andere locatie

Tarieven op het Hemlab
90 min. € 12,20 per deelnemer*
20% korting voor de 2e workshop op dezelfde dag.
Prijzen inclusief 9% btw

Tarieven op school onder schooltijd
60 min. € 10,20 per deelnemer* (binnenvallen en aan de slag)
90 min. € 15,20 per deelnemer*
Transportkosten €0,66 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag.
Vrijgesteld van btw onder schooltijd.

Tarieven een andere locatie of na schooltijd
60 min. € 13,10 per deelnemer* (binnenvallen en aan de slag)
90 min. € 18,40 per deelnemer*
Transportkosten € 0,80 per km per begeleider
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Inclusief 21% btw

* Bij minder dan 22 deelnemers, worden er 22 deelnemers in rekening gebracht.
Zoek in de kalender een datum uit om het Hemlab te bezoeken.

Vragen?
Neem contact op via:
e-mail info@hemlab.nl
whatsapp 06-17165114
Geert de Boer 06-17165114
Marie-Claire Vugts 06-52484935

Veiligheid

Alle leerlingen en begeleiders dragen witte jassen. Voorafgaand aan het Lab krijgen de leerlingen instructies hoe ze veilig moeten werken.

Kerndoelen
Nederlands > Schriftelijk onderwijs: 4, 9
Rekenen/Wiskunde > Getallen en bewerkingen: 33
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Natuur en techniek: 44

Werkvorm
Het onderzoek wordt door de leerlingen in tweetallen uitvoeren. Bij een oneven aantal leerlingen werkt één leerling alleen.

Voor wie
primair onderwijs groep 6, 7, 8
voortgezet onderwijs klas 1

Duur
90 minuten

Technieken en vaardigheden

  • Zelfstandig werken vanaf een werkblad
  • Systematisch en netjes werken
  • waarnemen en interpreteren
  • Tabellen aflezen
  • Conclusie trekken

HET ONDERZOEK
De leerlingen gaan op zoek naar het antwoord van de onderzoeksvraag Uit welk metaal is een munt van 5 cent gemaakt? Het onderzoek richt zich op het identificeren van metalen op basis van natuurkundige eigenschappen (metaalkleur, magnetisme) en chemische eigenschappen (oplosbaarheid, kleur van metaalzouten).

Voorbereiding
Het onderzoek start met schoonmaken van munten in cola.

Vastlegging
De leerlingen houden tijdens het onderzoek een labverslag bij.

Uitvoering onderzoek
De metaalkleur van de schoongemaakte munt wordt opgezocht in metaaltabel om het metaal te kunnen bepalen.
Hierna wordt de munt een beetje opgelost in azijn en in ammonia. De kleur van de oplossing wordt opgezocht in de metaaltabel om het metaal te kunnen bepalen.

Conclusie
Aan de hand van de resultaten wordt een conclusie getrokken over van de samenstelling van de munt.

Controle experiment
Met behulp van een magneet wordt de samenstelling van de munt gecontroleerd.

Vervolgonderzoek
Als de de conclusie en controle experiment niet met elkaar overeenkomen, wordt het onderzoek uitgebreid door een deel van de munt af te vijlen en het onderzoek te herhalen om daarna een nieuwe conclusie over de samenstelling van de munt te kunnen trekken.

Discussie
De workshop wordt afgesloten met een discussie met de groep over de reden van de samenstelling van de munt.

Vulkanen en Aardse hitte! voor groep 4 t/m 7

Geothermisch workshop voor het primair onderwijs

In het geothermisch lab “Vulkanen en Aardse hitte“ ontdekken leerlingen door te experimenteren waarom lava oranje is en hoe je de temperatuur van lava kan meten. Hoe donker en heet zou het zijn in het midden van de aarde? Aan het begin ontdekken de leerlingen hoe vulkanen ontstaan. De leerlingen knutselen een vulkaan en in 2 potjes maken ze kleurige magma. Door een chemische reactie ontstaat er heel veel gas, waarmee de vulkanen tot  uitbarsting komen. Wist je dat er in echte vulkanen ook heel veel gassen vrijkomen? De leerlingen gaan vulkanische stenen zien en voelen. Sommige stenen zijn zo licht dat ze blijven drijven.

Voor wie
primair onderwijs groep 4 t/m 7

Duur
1 uur 45 minuten

Locatie

  • Hemlab, Barndegat 6-8, 1505 HN Zaandam
       
    Uitstekend te bereiken met het ov, auto en fiets.
  • of apart lokaal op school
  • of op locatie.

Tarieven op het Hemlab
105 min. € 14,00 per deelnemer*
120 min. € 15,70 per deelnemer*
20% korting voor de 2e workshop op dezelfde dag
Inclusief 9% btw

Tarieven op school onder schooltijd
105 min. € 17,50 per deelnemer*
120 min. € 19,70 per deelnemer*
Transportkosten € 0,66 per km per specialist
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Vrijgesteld van btw onder schooltijd

Tarieven een andere locatie of na schooltijd
105 min. € 21,10 per deelnemer*
120 min. € 23,80 per deelnemer*
Transportkosten € 0,80 per km per specialist
20% korting voor de 2e of 3e workshop op dezelfde dag
Inclusief 21% btw

* Bij minder dan 22 deelnemers, worden er 22 deelnemers in rekening gebracht.
In onze kalender zie je op welke dagen je het Hemlab kan bezoeken met je groep.

Vragen?
Neem contact op via:
e-mail info@hemlab.nl
whatsapp 06-17165114
Geert de Boer 06-17165114
Marie-Claire Vugts 06-52484935

Kerndoelen
Nederlands > Schriftelijk onderwijs: 4, 9
Rekenen/Wiskunde > Wiskundig inzicht en handelen: 24, 31, 33
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Mens en samenleving: 34
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Natuur en techniek: 42, 45
Oriëntatie op jezelf en de wereld > Ruimte: 49, 50

Werkvorm
Het geothermisch lab is een mengvorm tussen een workshop en een experimentencircuit. De leerlingen werken samen in onderzoekersteams van 2 leerlingen. Elk onderzoekersteam maakt een vulkaan, “magma” voor de vulkaan en voeren samen de experimenten uit in het circuit over lava en aardse hitte.

Veiligheid

Alle leerlingen en begeleiders dragen witte jassen, bij een aantal experimenten is het verplicht om een veiligheidsbril en/of handschoenen te dragen. Voorafgaand aan het Lab krijgen de leerlingen instructies hoe ze veilig moeten werken. Speciaal voor dit lab krijgen de leerlingen een instructie hoe ze veilig met een spiritusbrander en vuur kunnen werken.

Technieken en vaardigheden

  • Zelfstandig werken vanaf een werkblad
  • Knutselen
  • Schilderen
  • Meten en afmeten
  • Werken met vuur
  • Werken met tabellen

EXPERIMENTEN
Vulkaan en vulkaanuitbarsting
De groepjes leerlingen maken samen een vulkaan van papier en verf. De leerlingen maken een 2- componenten-‘magma’, waarmee ze aan het eind van het geothermische lab hun vulkaan laten uitbarsten.

De kleur van lava
Met een ijzerdraadje en vuur ontdekken de leerlingen waarom lava oranje is. Wat zegt de kleur van lava en het hete metaal over de temperatuur.

De kleur van hitte
De leerlingen kunnen hitte voelen en meten en zien hoe donker of licht het is in het binnenste van de aarde.

Het midden van de aarde is van ijzer
De leerlingen maken een kleine wereldbol en ontdekken zo dat de aarde is opgebouwd uit een ijzeren kern, een mantel van steen en dat de aardkorst heel dun is.

Smelten en stollen
De leerlingen laten kokosvet met steentjes smelten en stollen in een reageerbuis en ontdekken zo waarom de aardkern van ijzer is en de zeeën aan de buitenzijde van aarde voorkomen.

Wat gebeurt er bij wrijving
In de aarde schuren en wrijven gesteenten langs elkaar. Wordt het dan kouder of warmer. De leerlingen meten het zelf in een eenvoudig, maar leuk experiment.

Stenenexpositie
Er is een expositie van vulkanische bommen en stenen. De stenen mogen natuurlijk gevoeld en opgepakt worden. In een bak water ontdekken ze dat sommige stenen kunnen blijven drijven.

22, 29 JUN & 6 JUL: Elektromagnetische straling! Proefjes in het Hemlab (7+)


Reserveren
Wat is de overeenkomst tussen de zon, een kachel, een magnetron en een mens?  Het geeft allemaal elektromagnetische straling af. Maar wat is dat precies en kan je het ook zelf maken? Dat ontdek je op het Hemlab en de rare dingen ervan. Je maakt regenboogpapier en met plakband maak je met gepolariseerd licht de mooiste kleuren. En waarom reist licht in glas veel minder snel?

Elektromagnetische straling! (7+) in het Hemlab
Zaterdag 22 juni 2019: 15.00-16.30 uur
Zaterdag 29 juni 2019: 15.00-16.30 uur
Zaterdag 6 juli 2019: 15.00-16.30 uur
Kind ca. 7-13 jaar: € 8,00 / volwassene: € 5,50
Reserveren: www.hemlab.nl/reserveren 
Betalen online, contant, pinnen of met cadeaubon of strippenkaart
HEMLAB, Zuideinde 74-100, Koog aan de Zaan
Reserveren    
Vrienden en vriendinnen meenemen naar het Hemlab is nog leuker.

16 JUL: De Geheimzinnige Spaarpot! (7+) Timmeren in het Hemlab


Reserveren 
Je gaat zelf een machine timmeren om geld mee te verdienen. Als je een munt neerlegt pakt een hand het automatisch af. Hoe dat kan, is geheim, maar straks van jou! Onder leiding van mechanisch-specialist Ellen Laming.

De Geheimzinnige Spaarpot ! Timmerlab in het Hemlab
Dinsdag 16 juli 2019 10.30-12.00 uur
Kind ca. 7-13 jaar: € 8,00
Volw: € 5,50 / kinderen kunnen zonder ouder/volwassene meedoen
Reserveren: www.hemlab.nl/reserveren 
Betalen online, contant, pinnen of met cadeaubon of strippenkaart
HEMLAB, Zuideinde 74-100, Koog aan de Zaan
Reserveren    

20 AUG: De Geheimzinnige Spaarpot! (8+) Timmeren in het Hemlab


Reserveren 
Je gaat zelf een machine timmeren om geld mee te verdienen. Als je een munt neerlegt pakt een hand het automatisch af. Hoe dat kan, is geheim, maar straks van jou! Onder leiding van mechanisch-specialist Ellen Laming.

De Geheimzinnige Spaarpot ! Timmerlab in het Hemlab
Dinsdag 20 augustus juli 2019 13.00-15.00 uur
Kind ca. 8-13 jaar: € 10,00
Volw: € 5,50 / kinderen kunnen zonder ouder/volwassene meedoen
Reserveren: www.hemlab.nl/reserveren 
Betalen online, contant, pinnen of met cadeaubon of strippenkaart
HEMLAB, Zuideinde 74-100, Koog aan de Zaan
Reserveren    

31 AUG: Aerodynamica! (7+) Openlab in het Hemlab


Reserveren
Aerodynamica is de wetenschap van de beweging van lucht en heeft dus alles te maken met vliegen en vliegtuigen. Je gaat vreemde verschijnselen onderzoeken van stromende lucht met pingpongballen, trechters en vliegende bekertjes. En natuurlijk laten we ook objecten vliegen. Een spannend thema weer.

Aerodynamica ! (7+) Openlab in het Hemlab
Za 31 aug 2019 10.30-12.00 uur
Za 14 sep 2019 15.00-16.30 uur
Za 21 sept 2019 15.00-16.30 uur
Kind ca. 7-13 jaar: € 8,00 / Volwassene: € 5,50
Kinderen kunnen zonder begeleiding van ouder of volwassene meedoen
Reserveren via www.hemlab.nl/reserveren
Betalen online, contant, pin of met cadeaubon of strippenkaart
HEMLAB, Zuideinde 74-100, Koog aan de Zaan
Reserveren    

14 & 21 SEP: Aerodynamica! (7+) Openlab in het Hemlab


Reserveren (niet verplicht)
Aerodynamica is de wetenschap van de beweging van lucht en heeft dus alles te maken met vliegen en vliegtuigen. Je gaat vreemde verschijnselen onderzoeken van stromende lucht met pingpongballen, trechters en vliegende bekertjes. En natuurlijk laten we ook objecten vliegen. Een spannend thema weer.

Aerodynamica ! (7+) Openlab in het Hemlab
Za 31 aug 2019 10.30-12.00 uur
Za 14 sep 2019 15.00-16.30 uur
Za 21 sep 2019 15.00-16.30 uur
Kind ca. 7-13 jaar: € 8,00 / volwassene: € 5,50
Kinderen kunnen zonder begeleiding van ouder of volwassene meedoen
Reserveren via www.hemlab.nl/reserveren
Betalen online, contant, pin of met cadeaubon of strippenkaart
HEMLAB, Zuideinde 74-100, Koog aan de Zaan
Reserveren    

28 SEP: Mengen & roeren! (7+) Openlab Hemlab


Reserveren
Thuis vind je in de keuken, in de badkamer, in het washok en bij de klusspullen allerlei vaste en vloeistoffen. Sommige zijn onschuldig, maar andere toch best gevaarlijk. Vandaag werken we daarom met veiligheidshandschoenen en -brillen aan. Maak eerst met je eigengemaakt zeef en blender een kleurige indicator uit rodekool. Daarna kies je zelf wat je gaat mengen, oplossen en roeren. Met deze paarse vloeistof kan je ontdekken hoe zuur of basisch (zepig) al die spullen zijn. Wordt het geel of superrood dan zijn die spullen echt gevaarlijk! De paarse indicator mag je samen met een pipetje en het zeefje mee naar huis nemen.

Mengen & roeren! (7+) Openlab Hemlab
Za 28 sep 2019 15.00-16.30 uur
Za 12 okt 2019 15.00-16.30 uur
Za 19 okt 2019 15.00-16.30 uur
Kind ca. 7-13 jaar € 8,00 / volwassene € 5,50
Kinderen kunnen zonder begeleiding van ouder of volwassene meedoen
Reserveren via www.hemlab.nl/reserveren
Betalen online, contant, pin of met cadeaubon of strippenkaart
HEMLAB, Zuideinde 74-100, Koog aan de Zaan
Reserveren    

12 & 19 OKT: Mengen & roeren! (7+) Openlab Hemlab


Reserveren
Thuis vind je in de keuken, in de badkamer, in het washok en bij de klusspullen allerlei vaste en vloeistoffen. Sommige zijn onschuldig, maar andere toch best gevaarlijk. Vandaag werken we daarom met veiligheidshandschoenen en -brillen aan. Maak eerst met je eigengemaakt zeef en blender een kleurige indicator uit rodekool. Daarna kies je zelf wat je gaat mengen, oplossen en roeren. Met deze paarse vloeistof kan je ontdekken hoe zuur of basisch (zepig) al die spullen zijn. Wordt het geel of superrood dan zijn die spullen echt gevaarlijk! De paarse indicator mag je samen met een pipetje en het zeefje mee naar huis nemen.

Mengen & roeren! (7+) Openlab Hemlab
Za 28 sep 2019 15.00-16.30 uur
Za 12 okt 2019 15.00-16.30 uur
Za 19 okt 2019 15.00-16.30 uur
Kind ca. 7-13 jaar € 8,00 / volwassene € 5,50
Kinderen kunnen zonder begeleiding van ouder of volwassene meedoen
Reserveren via www.hemlab.nl/reserveren
Betalen online, contant, pin of met cadeaubon of strippenkaart
HEMLAB, Zuideinde 74-100, Koog aan de Zaan
Reserveren    

ZA 1 FEB: Cursus: van elektron tot knipperlicht! (7+)


meer informatie Inschrijven
Zaterdag 1 februari en woensdag 5 februari start de wetenschapscursus Van elektron tot knipperlicht! in het nieuwe Hemlab. In 10 weken ontdekken kinderen wat elektronen zijn, wat barnsteen, licht, magnetisme en een aansteker daarmee te maken hebben. Slopen en maken ze batterijen. Sluiten ze een stroomkring en solderen ze van elektronische onderdelen een knipperlicht. Voor jonge onderzoekers tussen 7 en 12 jaar. Door zelf te experimenteren ontdekken de kinderen van alles over elektronen, atomen, chemie, elektriciteit en elektronica.

Zelf proefjes, samen onderzoeken, dat doe je bij het Hemlab. Aan het eind presenteren de kinderen hun leukste en spannende experiment, proefje of onderzoek aan ouders, vrienden en andere genodigden.

10 weken op cursus: Van elektron tot knipperlicht! (7+)
Za 1 feb-18 apr 2020: 10.00-11.15 uur
Wo 5 feb-15 apr 2020: 15.30-16.45 uur
Kind 7-12 jaar: € 90,- /€ 60,- /gratis via Meedoen Zaanstad.

Let op! Nieuwe locatie:
 HEMLAB, Barndegat 6, Zaandam
meer informatie Inschrijven